Ciasto z orzechami włoskimi – wilgotne, z polewą kawową

Październik to czas, kiedy w wielu domach stoją worki z orzechami z ogrodu, od teściów albo z targu. Ciasto z orzechami włoskimi to najlepszy sposób, żeby je wykorzystać: wilgotne, maślane, z wyraźnym smakiem orzechów i chrupiącą warstwą na wierzchu. Do tego kremowa polewa kawowa – i masz wypiek, który znika z talerza szybciej niż sernik.

W przepisie wyjaśniam też rzeczy, o których zwykle się nie mówi: dlaczego warto uprażyć orzechy, jak pozbyć się goryczki ze skórki i czym różnią się orzechy świeże od suszonych w pieczeniu.

Ile orzechów w łupinach potrzebujesz?

Z kilograma orzechów włoskich w łupinach zostaje zwykle ok. 400–450 g łuskanych (zależy od odmiany i tego, jak dobrze są wysuszone). Do tego ciasta potrzebujesz więc ok. 700 g orzechów w łupinach.

Składniki

Ciasto

• 300 g orzechów włoskich (łuskanych)
• 200 g miękkiego masła
• 180 g cukru (najlepiej pół na pół z brązowym)
• 4 jajka (temperatura pokojowa)
• 200 g mąki pszennej
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia
• 100 ml mleka
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego, szczypta soli, ½ łyżeczki cynamonu

Polewa kawowa

• 100 g białej czekolady lub 100 g cukru pudru
• 2 łyżeczki kawy rozpuszczalnej
• 2 łyżki gorącej śmietanki 30% lub mleka
• 1 łyżka masła

Przygotowanie

1. Uprażenie orzechów: rozłóż orzechy na blasze i praż w 170°C przez 7–8 minut. Wsyp na czystą ściereczkę i potrzyj – część gorzkiej skórki odpadnie. To krok, który najbardziej podbija smak ciasta.
2. Ostudzone orzechy podziel: 200 g zmiel (krótko, pulsacyjnie, żeby nie zrobiło się masło orzechowe), 100 g posiekaj grubo.
3. Masło utrzyj z cukrem na puszystą masę (3–4 minuty mikserem).
4. Dodawaj jajka po jednym, miksując po każdym ok. 30 sekund. Dodaj wanilię.
5. Mąkę wymieszaj z proszkiem, solą, cynamonem i zmielonymi orzechami. Dodawaj do masy na przemian z mlekiem, mieszając szpatułką tylko do połączenia.
6. Przełóż do formy wyłożonej papierem, wyrównaj i posyp posiekanymi orzechami.
7. Piecz w 175°C 45–50 minut (tortownica), do suchego patyczka. Jeśli wierzch zbyt szybko ciemnieje, przykryj go folią po 30 minutach.
8. Polewa: kawę rozpuść w gorącej śmietance, dodaj czekoladę i masło, mieszaj do gładkości. Polej wystudzone ciasto.

Najczęstsze błędy

Jak przechowywać orzechy włoskie, żeby nie zjełczały?

• W łupinach – suche, w przewiewnym worku lub skrzynce, w chłodnym miejscu: do kilku miesięcy.
• Łuskane – w szczelnym słoiku w lodówce do 3 miesięcy.
• Mrożone – łuskane orzechy w woreczku: do roku; do ciasta można je dodawać prosto z zamrażarki (po uprażeniu).

Warianty

• Z jabłkami – 2 starte jabłka (odciśnięte) do ciasta, pieczenie +5 minut.
• Z dynią – jesienne połączenie, zobacz wilgotne ciasto dyniowe i dodaj do niego orzechy.
• Orzechowe muffinki – 12 foremek, 180°C, 22–25 minut.
• Z miodem – 2 łyżki miodu zamiast 40 g cukru; ciasto będzie bardziej wilgotne i pachnące.

Szukasz innych wypieków z orzechami? Spróbuj tarty z gruszkami i orzechami włoskimi albo efektownego ciasta kataifi z orzechami i syropem miodowym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy orzechy do ciasta trzeba prażyć?

Nie trzeba, ale warto. Prażenie przez 7–8 minut w 170°C wydobywa olejki i sprawia, że smak orzechów w cieście jest dużo wyraźniejszy. Przy okazji łatwiej pozbyć się części gorzkiej skórki.

Ile orzechów łuskanych jest w kilogramie orzechów w łupinach?

Zwykle ok. 400–450 g. Do ciasta wymagającego 300 g łuskanych orzechów potrzebujesz ok. 700 g orzechów w łupinach.

Jak usunąć gorycz z orzechów włoskich?

Gorycz pochodzi głównie z cienkiej skórki. Uprażone orzechy przetrzyj w ściereczce – część skórki odpadnie. Przy świeżych orzechach skórkę można też zdjąć po zalaniu ich na kilka minut wrzątkiem.

Czy można użyć świeżych orzechów do ciasta?

Tak, ale mają więcej wody i są mniej aromatyczne. Najlepiej podsuszyć je 2–3 tygodnie albo dłużej uprażyć przed pieczeniem.

Jak długo piec ciasto z orzechami?

W 175°C ok. 45–50 minut w tortownicy 24 cm lub 35–40 minut w blasze 20×30 cm. Ciasto jest gotowe, gdy patyczek wbity w środek wychodzi suchy.