Co zrobić z pigwy? Pigwówka, syrop i sok – 3 sprawdzone przepisy

Pigwa pachnie tak intensywnie, że jedna miska owoców potrafi wypełnić aromatem całą kuchnię. Na surowo jest twarda i cierpka, ale po przetworzeniu zamienia się w złoty syrop do herbaty, aromatyczną nalewkę albo konfiturę, która ratuje zimowe poranki. W tym wpisie odpowiadam na pytanie, które jesienią zadaje sobie mnóstwo osób: co zrobić z pigwy?

Znajdziesz tu 3 sprawdzone przepisy – pigwę z cukrem do herbaty (syrop z pigwy), pigwówkę i sok z pigwy – a także pomysły na dżem, informacje, kiedy zbierać pigwę, i odpowiedź na pytanie, czy pigwa jest zdrowa.

Pigwa czy pigwowiec? Krótko, żeby nie było pomyłek

• Pigwa (Cydonia) – duże, żółte owoce wielkości jabłka lub gruszki, często pokryte meszkiem. Mają mniej kwaśny, bardzo aromatyczny miąższ. Najlepsze na konfitury, galaretki i do pieczenia.
• Pigwowiec (Chaenomeles) – małe, twarde, bardzo kwaśne owoce z krzewów. To właśnie on najczęściej trafia na targi i do ogródków jako „pigwa”. Ma dużo witaminy C i idealnie nadaje się na syrop do herbaty i nalewki.

Wszystkie przepisy poniżej sprawdzą się z oboma rodzajami owoców – przy pigwowcu po prostu wyjdą nieco kwaśniejsze.

Kiedy zbierać pigwę i jak ją przygotować?

Pigwę i pigwowiec zbiera się zwykle od końca września do listopada, gdy owoce są żółte i intensywnie pachną. Wiele osób czeka do pierwszych przymrozków – owoce stają się wtedy nieco łagodniejsze. Przed przetwarzaniem pigwę umyj (meszek zetrzyj ściereczką), przekrój na ćwiartki i usuń gniazda nasienne razem z pestkami. Owoce są bardzo twarde, więc używaj ostrego, dużego noża i stabilnej deski.

Co zrobić z pigwy? 3 sprawdzone przepisy

1. Pigwa z cukrem do herbaty (syrop z pigwy)

Najprostszy przepis, który robi się w 15 minut. Pigwa zasypana cukrem puszcza sok i po kilku dniach tworzy gęsty, aromatyczny syrop – zamiast cytryny do herbaty.

• 1 kg pigwy lub pigwowca
• 1 kg cukru (można zmniejszyć do 700–800 g)
• czyste, wyparzone słoiki

1. Pokrój umyte owoce w cienkie plasterki lub drobną kostkę, usuwając gniazda nasienne.
2. W dużej misce przemieszaj owoce z cukrem. Odstaw pod przykryciem na 12–24 godziny, mieszając kilka razy, aż owoce puszczą sok.
3. Przełóż pigwę z syropem do słoików, mocno ubijając i zalewając sokiem. Zakręć.
4. Przechowuj w lodówce lub chłodnej spiżarni. Po 3–5 dniach syrop jest gotowy – dodawaj łyżkę do herbaty razem z kawałkami owoców.

💡 Chcesz, żeby pigwa do słoików przetrwała w spiżarni do wiosny? Pasteryzuj słoiki przez 10 minut od zagotowania wody.

2. Pigwówka – nalewka z pigwy

Klasyczna polska nalewka o pięknym, bursztynowym kolorze. Jest kwaskowa, aromatyczna i rozgrzewająca, a zrobiona teraz – będzie gotowa na święta albo karnawał.

• 1 kg pigwy lub pigwowca
• 400–500 g cukru
• 0,5 l spirytusu
• 0,5 l czystej wódki 40%
• opcjonalnie: 1 laska wanilii, kilka goździków, 2 łyżki miodu

1. Pokrój owoce w drobną kostkę lub zetrzyj na tarce, usuwając pestki. Przełóż do dużego słoja.
2. Zalej owoce spirytusem wymieszanym z wódką, dodaj przyprawy. Zamknij słój i odstaw w ciepłe, ciemne miejsce na 4–6 tygodni, potrząsając co kilka dni.
3. Zlej nalew do butelek. Owoce w słoju zasyp cukrem i odstaw na 1–2 tygodnie, aż cukier się rozpuści i powstanie syrop.
4. Połącz nalew z syropem, przefiltruj przez gazę lub filtr do kawy i przelej do butelek.
5. Odstaw do dojrzewania na co najmniej 2–3 miesiące. Im dłużej dojrzewa, tym łagodniejsza i klarowniejsza się staje.

3. Sok z pigwy (na zimę)

Sok z pigwy to zastrzyk aromatu do herbaty, wody z miodem czy domowej lemoniady.

• 1 kg pigwy
• 1 l wody
• 300–500 g cukru (do smaku)

1. Pokrojone owoce zalej wodą i gotuj pod przykryciem ok. 30–40 minut, aż zmiękną.
2. Przecedź przez gazę lub sito, lekko odciskając owoce.
3. Dodaj cukier do soku, zagotuj, przelej gorący do wyparzonych butelek i zakręć. Dla pewności pasteryzuj 10–15 minut.

Inne pomysły: dżem, konfitura i pigwa do mięs

• Dżem z pigwy – pigwa zawiera bardzo dużo pektyn, więc dżem gęstnieje sam, bez żelfixu. Ugotuj pokrojone owoce z niewielką ilością wody do miękkości, przetrzyj, dodaj cukier (ok. 500 g na 1 kg) i smaż do zgęstnienia.
• Pigwa w syropie – ćwiartki pigwy (Cydonia) ugotowane w syropie z cukru, wanilii i cynamonu to świetny dodatek do serników, owsianki i lodów.
• Do mięs – kilka plastrów pigwy dodanych do pieczonej kaczki lub wieprzowiny nadaje sosowi przyjemną kwaskowość.

Szukasz więcej pomysłów na jesienne słoiki? Zajrzyj do naszego poradnika przetwory na zimę oraz do przewodnika co jeść w listopadzie.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy pigwa jest zdrowa?

Tak. Pigwa i pigwowiec są bogate w witaminę C (zwłaszcza pigwowiec), błonnik, pektyny i antyoksydanty. Pamiętaj jednak, że syropy i nalewki zawierają dużo cukru, więc warto spożywać je z umiarem.

Czy pigwę można jeść na surowo?

Pigwa jest bardzo twarda, kwaśna i cierpka, dlatego zwykle się jej nie je na surowo. Znacznie lepiej smakuje po przetworzeniu: z cukrem, w syropie, w dżemie lub upieczona.

Kiedy zbierać pigwę?

Pigwę i pigwowiec zbiera się od końca września do listopada, gdy owoce są żółte i mocno pachną. Owoce zebrane po pierwszych przymrozkach są nieco łagodniejsze w smaku.

Czy trzeba usuwać pestki z pigwy?

Tak. Pestki pigwy zawierają amygdalinę i nie powinny trafiać do przetworów, zwłaszcza do nalewek, które maceruje się tygodniami. Zawsze wycinaj gniazda nasienne.

Jak długo dojrzewa pigwówka?

Po połączeniu nalewu z syropem pigwówka powinna dojrzewać co najmniej 2–3 miesiące. Najlepsza jest po pół roku – wtedy smak się wyrównuje, a nalewka nabiera klarowności.

Jak długo można przechowywać pigwę z cukrem?

Pigwa zasypana cukrem przechowywana w lodówce wytrzyma kilka miesięcy. Słoiki pasteryzowane możesz trzymać w chłodnej spiżarni do następnego sezonu.

Podsumowanie

Odpowiedź na pytanie co zrobić z pigwy jest prosta: zamknij jesień w słoikach. Pigwa z cukrem do herbaty zajmie Ci kwadrans, sok – godzinę, a pigwówka odwdzięczy się aromatem w długie zimowe wieczory. Pamiętaj tylko o usunięciu pestek i o cierpliwości przy dojrzewaniu nalewki.